Departament Zarządzania Parkingami

Departament Zarządzania Parkingami – czy płacić na wezwanie ?

Departament Zarządzania Parkingami budzi kontrowersje nie tylko ze względu na wezwania do zapłaty, których zasadność prawna może budzić poważne zastrzeżenia. Wątpliwości dotyczą również stosowania dwóch stawek opłat dodatkowych oraz kryteriów, na podstawie których są one ustalane. Czy wysokość dochodzonych należności rzeczywiście odzwierciedla uzasadnione koszty i wynika z obiektywnych przesłanek, czy też dodatkowe roszczenia dzierżawców stają się narzędziem generowania przychodów ? Opłaty parkingowe nie powinny stanowić pretekstu do dowolnego kształtowania należności ani do budowania modelu biznesowego kosztem kierowców.

Brak podania konkretnego powodu roszczenia

Jednym z problemów związanych z wezwaniami wystawianymi przez Departament Zarządzania Parkingami jest sposób informowania kierowców o przyczynie nałożenia opłaty dodatkowej. Na zawiadomieniu umieszczanym za wycieraczką samochodu zamiast konkretnego wskazania naruszenia pojawia się ogólna formuła o „niedostosowaniu się do regulaminu parkingu”. Taki komunikat nie wyjaśnia jednak, na czym dokładnie miało polegać uchybienie kierowcy.

A przecież operator ma obowiązek jednoznacznie wskazać, jakie konkretne naruszenie stanowi podstawę naliczenia opłaty dodatkowej. Czy chodzi o brak biletu, przekroczenie dopuszczalnego czasu postoju, nieprawidłowo wpisany numer rejestracyjny, czy niespełnienie innego warunku określonego w regulaminie ? Wezwanie pozostawione za szybą powinno precyzyjnie określać zarzucane kierowcy naruszenie, a nie ograniczać się do samego żądania zapłaty.

Samo przywołanie regulaminu nie zastępuje wskazania okoliczności konkretnego zdarzenia. Ma to znaczenie również z punktu widzenia możliwości zakwestionowania wezwania. Bez informacji o zarzucanym naruszeniu trudno odnieść się do jego zasadności, przedstawić własne wyjaśnienia czy zgromadzić dowody potwierdzające prawidłowość postoju.

Korzystanie z aplikacji – czy operator może narzucić jedną metodę płatności ?

Obowiązek korzystania z aplikacji parkingowej – czy DZP może narzucić jedną metodę płatności?

Departament Zarządzania Parkingami stosuje rozwiązanie polegające na uzależnieniu możliwości opłacenia postoju od korzystania ze wskazanej aplikacji mobilnej, bez zapewnienia alternatywnej metody płatności. Takie postępowanie budzi zastrzeżenia nie tylko pod względem etycznym, ale również z punktu widzenia ochrony praw konsumentów.

Szczególnie niepokojący jest brak wyboru po stronie kierowcy. Użytkownik parkingu zostaje postawiony przed koniecznością skorzystania z konkretnego systemu, co rodzi pytania o rzeczywiste cele takiego rozwiązania. Czy chodzi wyłącznie o wygodę obsługi parkingu, czy również o pozyskiwanie przez operatora danych użytkowników za wszelką cenę?

Wymuszanie korzystania z określonej aplikacji może bowiem prowadzić do pozyskiwania dodatkowych informacji o kierowcach, ich kontach i sposobie korzystania z usług. Nie przesądza to o nieprawidłowym przetwarzaniu danych, ale uzasadnia pytania o jego zakres, podstawę prawną i niezbędność.

Praktyka ta powinna zostać poddana ocenie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a kwestie związane z zakresem gromadzonych danych również kontroli Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Kierowcy powinni wiedzieć, jakie informacje przekazują operatorowi i czy instalowanie konkretnej aplikacji rzeczywiście jest niezbędne do skorzystania z parkingu.

Departament Zarządzania Parkingami licytuje wysokość roszczeń na 300 zł a nawet 550 zł

Jedną z największych wątpliwości budzi mechanizm stosowany przez DZP: opłata dodatkowa wynosi 550 zł, ale kierowca może zapłacić 300 zł, jeżeli zrobi to w ciągu 7 dni. Różnica wynosi aż 250 zł.

Nie chodzi o samo stosowanie obniżek za wcześniejszą płatność, lecz o uzasadnienie tak dużej różnicy. Dlaczego za dokładnie to samo naruszenie regulaminu operator żąda 550 zł, a w przypadku szybkiej wpłaty zadowala się kwotą 300 zł?

DZP powinno wyjaśnić, z czego wynika wysokość podstawowej opłaty i jakie przesłanki uzasadniają jej ustalenie właśnie na poziomie 550 zł. Jeżeli kwota ta ma rekompensować określone koszty, operator powinien wskazać, jakie koszty uwzględniono w kalkulacji. Jeżeli natomiast opłata ma również charakter sankcyjny, należy ocenić, czy jej wysokość jest proporcjonalna i czy znajduje uzasadnienie w okolicznościach naruszenia.

Szczególnie wątpliwa jest różnica 250 zł pomiędzy opłatą podstawową a kwotą oferowaną przy zapłacie w ciągu 7 dni. Po upływie tego terminu nie dochodzi przecież do żadnego nowego naruszenia ani automatycznego powstania dodatkowych kosztów w takiej wysokości.

Powstaje więc uzasadnione pytanie, czy kwota 550 zł nie została ustalona na sztucznie wysokim poziomie, aby perspektywa jej obniżenia do 300 zł skłaniała kierowców do szybkiej zapłaty, bez weryfikowania zasadności roszczenia.

Jeżeli rzeczywistym celem takiego rozwiązania jest przede wszystkim uzyskiwanie wpłat od kierowców pod presją krótkiego terminu, a nie rekompensowanie uzasadnionych kosztów czy stosowanie proporcjonalnej opłaty, mechanizm ten może budzić poważne zastrzeżenia z punktu widzenia ochrony konsumentów.

Dlatego DZP warto zadać konkretne pytania:

  • Kto ustalił wysokość opłaty 550 zł i na podstawie jakiej kalkulacji?
  • Jakie elementy ekonomiczne i prawne uzasadniają żądanie właśnie takiej kwoty?
  • Dlaczego przy zapłacie w ciągu 7 dni operator obniża należność do 300 zł?
  • Z czego wynika różnica 250 zł i czy odpowiada ona jakimkolwiek dodatkowym kosztom ponoszonym przez DZP?
  • Czy konstrukcja opłaty została ustalona z uwzględnieniem rzeczywistych kosztów i charakteru naruszenia, czy też zakłada osiąganie dodatkowego przychodu z tego tytułu?

Nie można utożsamiać uzasadnionej opłaty z dowolnie ustaloną kwotą, której wysokość ma przede wszystkim skłaniać konsumenta do szybkiej zapłaty. Jeżeli DZP nie przedstawi racjonalnego uzasadnienia dla kwoty 550 zł oraz mechanizmu jej obniżenia do 300 zł, pojawią się podstawy do zakwestionowania takiego sposobu naliczania należności i przedstawienia sprawy do oceny UOKiK.

Czy trzeba od razu składać reklamację do DZP ?

Otrzymanie nieimiennego wezwania za wycieraczką nie oznacza, że kierowca powinien natychmiast kontaktować się z Departamentem Zarządzania Parkingami. Przed podjęciem takiej decyzji warto zwrócić uwagę na zakres danych wymaganych w procedurze reklamacyjnej.

DZP może wymagać podania imienia, nazwiska, adresu oraz danych pozwalających zidentyfikować właściciela lub użytkownika pojazdu. W efekcie osoba składająca reklamację może dobrowolnie przekazać operatorowi informacje, których ten wcześniej nie posiadał.

Na tym etapie rozsądniejszym rozwiązaniem jest zachowanie wezwania i zabezpieczenie dokumentacji dotyczącej postoju, bez pochopnego składania reklamacji. Jeżeli operator zdecyduje się ustalić dane właściciela pojazdu i prześle imienne wezwanie, będzie można przeanalizować konkretne żądanie oraz przedstawić swoje stanowisko.

Nie ma więc potrzeby dobrowolnego ułatwiania operatorowi identyfikacji osoby, wobec której kieruje roszczenie. Należy jednak pamiętać, że brak reklamacji nie powoduje automatycznego wygaśnięcia ewentualnej należności.

UOKiK już wcześniej kwestionował praktyki prywatnych operatorów parkingów

UOKiK już wcześniej kwestionował praktyki prywatnych operatorów parkingów

Praktyki polegające na nakładaniu przez prywatnych operatorów parkingów dodatkowych opłat, których wysokość nie znajduje uzasadnienia w rzeczywiście ponoszonych kosztach, były już przedmiotem zainteresowania Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Przykładem jest decyzja UOKiK nr RLU-11/2014 dotycząca operatora parkingów Europark. Organ zakwestionował w niej między innymi opłatę windykacyjną w wysokości 150 zł, wskazując, że jej wysokość nie odpowiadała rzeczywistym kosztom podejmowanych czynności windykacyjnych. W ocenie UOKiK takie obciążenie mogło stanowić dla przedsiębiorcy dodatkowe źródło zarobku kosztem konsumentów, zamiast służyć wyłącznie rekompensowaniu poniesionych wydatków.

Znaczenie tej decyzji dla sprawy DZP polega przede wszystkim na zwróceniu uwagi na konieczność racjonalnego uzasadnienia dodatkowych obciążeń nakładanych na kierowców. Samo wpisanie określonej kwoty do regulaminu nie oznacza jeszcze, że jej wysokość jest automatycznie uzasadniona i nie może podlegać kontroli z punktu widzenia ochrony konsumentów.

Oczywiście decyzja dotycząca Europarku nie przesądza o bezprawności opłat stosowanych przez DZP. Dotyczyła innego przedsiębiorcy i innego rodzaju opłaty. Pokazuje jednak, że UOKiK już wcześniej podejmował interwencje w sytuacjach, w których dodatkowe należności parkingowe mogły wykraczać poza rzeczywistą rekompensatę kosztów i stawać się źródłem nieuzasadnionych korzyści przedsiębiorcy.

Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach – sygn. akt III Ca 342/17

Warto również zwrócić uwagę na wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z 2017 r., sygn. akt III Ca 342/17, dotyczący sporu związanego z opłatami za korzystanie z prywatnego parkingu.

Orzeczenie to jest istotne w kontekście oceny dodatkowych obciążeń nakładanych na kierowców, w szczególności mechanizmu różnicowania wysokości opłaty w zależności od terminu jej uregulowania.

W odniesieniu do praktyk DZP warto przeanalizować, czy zastosowanie podobnego mechanizmu, polegającego na żądaniu 550 zł przy jednoczesnej możliwości zapłaty 300 zł w ciągu 7 dni, znajduje odpowiednie uzasadnienie w treści regulaminu i charakterze zobowiązania.

Nie oznacza to, że wyrok ten automatycznie przesądza o bezprawności rozwiązania stosowanego przez DZP. Każda sprawa wymaga bowiem indywidualnej oceny, uwzględniającej okoliczności zawarcia umowy, obowiązujący regulamin oraz podstawę naliczenia opłaty.

Wyrok III Ca 342/17 warto jednak przywołać w korespondencji z operatorem jako argument przemawiający za koniecznością dokładnego zbadania zasad naliczania dodatkowych należności. W połączeniu z decyzją UOKiK RLU-11/2014 może stanowić punkt odniesienia przy kwestionowaniu nieuzasadnionych obciążeń kierowców.

Windykacja DZP a komornik – czy można ignorować wezwania do zapłaty ?

Warto rozróżnić kilka etapów ewentualnego dochodzenia należności. Pierwszym z nich mogą być kolejne wezwania do zapłaty, przypomnienia i działania firmy windykacyjnej. Trzeba wyraźnie podkreślić: firma windykacyjna nie jest komornikiem. Sama windykacja ma charakter polubowny. Podmiot windykacyjny nie może samodzielnie prowadzić egzekucji komorniczej, zajmować rachunku bankowego czy wynagrodzenia za pracę.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy operator zdecyduje się skierować sprawę na drogę postępowania sądowego. W przypadku postępowania przed e-sądem może zostać wydany nakaz zapłaty. Jeżeli pozwany otrzyma go prawidłowo, co do zasady ma 14 dni na wniesienie sprzeciwu. Skutecznie wniesiony sprzeciw powoduje utratę mocy nakazu zapłaty w zaskarżonej części, a sprawa może wymagać dalszego rozpoznania przez właściwy sąd.

Na tym etapie operator będzie musiał wykazać zasadność dochodzonego roszczenia. Znaczenie mogą mieć między innymi:

  • treść regulaminu obowiązującego na parkingu;
  • prawidłowość oznakowania i poinformowania kierowcy o zasadach korzystania z parkingu;
  • sposób zawarcia umowy;
  • podstawa prawna naliczenia opłaty;
  • zasadność jej wysokości;
  • okoliczności dotyczące osoby, która faktycznie kierowała pojazdem.

Warto również pamiętać, że właściciel pojazdu nie musi być automatycznie osobą, która w danym momencie nim kierowała. Sam fakt posiadania pojazdu nie rozstrzyga więc wszystkich kwestii związanych z odpowiedzialnością za konkretne zdarzenie.

Nie wolno jednak lekceważyć korespondencji sądowej. Nieodebranie nakazu zapłaty lub przeoczenie terminu na sprzeciw może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych.

Co zrobić po otrzymaniu imiennego wezwania od DZP ? Praktyczny plan działania

Jeżeli operator ustali dane właściciela pojazdu i skieruje imienne wezwanie do zapłaty, warto podejść do sprawy metodycznie. Nie wystarczy napisać, że 550 zł to kwota wygórowana. Należy zakwestionować konkretne elementy roszczenia i zażądać przedstawienia dokumentów oraz wyjaśnień.

Krok 1. Zażądać wskazania podstawy prawnej roszczenia. Operator powinien wyjaśnić, z czego wynika obowiązek zapłaty, na jakiej podstawie została naliczona opłata oraz jakie postanowienia regulaminu miały zostać naruszone.

Krok 2. Zażądać regulaminu obowiązującego w dniu zdarzenia. Istotne jest nie tylko to, co aktualnie znajduje się na stronie internetowej operatora, ale przede wszystkim treść zasad obowiązujących w chwili korzystania z parkingu.

Krok 3. Zakwestionować wysokość opłaty. Należy zażądać przedstawienia kalkulacji kwoty 550 zł oraz wyjaśnienia, dlaczego w ciągu 7 dni można zapłacić 300 zł.

Krok 4. Zwrócić uwagę na potencjalnie nieuzasadniony mechanizm różnicowania opłat. Jeżeli operator nie potrafi wskazać, jakie rzeczywiste dodatkowe koszty uzasadniają różnicę 250 zł, można podnieść argument, że mechanizm ten wymaga szczegółowego uzasadnienia.

Krok 5. Zabezpieczyć materiał dowodowy. Warto zachować zdjęcia oznakowania, regulaminu, sposobów płatności, wezwania do zapłaty i całą korespondencję z operatorem.

Krok 6. Rozważyć zawiadomienie UOKiK. Jeżeli praktyki operatora mogą naruszać zbiorowe interesy konsumentów, warto przedstawić sprawę organowi ochrony konkurencji i konsumentów.

Czy zgłosić praktyki DZP do UOKiK ?

Zdecydowanie warto rozważyć takie rozwiązanie, jeżeli problem nie dotyczy wyłącznie indywidualnego sporu o jedną opłatę, ale może wynikać z powszechnie stosowanego przez operatora mechanizmu. UOKiK nie jest jednak organem rozstrzygającym indywidualne spory o zapłatę. Zawiadomienie nie oznacza automatycznego anulowania konkretnej należności ani zwrotu pieniędzy. Może natomiast zwrócić uwagę organu na praktyki przedsiębiorcy, które potencjalnie naruszają zbiorowe interesy konsumentów.

W przypadku DZP warto byłoby przedstawić do oceny przede wszystkim:

  • zasadność ustalania opłaty dodatkowej w wysokości 550 zł;
  • mechanizm obniżania jej do 300 zł przy płatności w ciągu 7 dni;
  • brak wykazania związku pomiędzy wysokością opłaty a rzeczywistymi kosztami operatora;
  • sposób informowania kierowców o zasadach parkowania;
  • ewentualne ograniczenie metod płatności wyłącznie do aplikacji konkretnego operatora.

Im bardziej konkretne dokumenty i przykłady zostaną przedstawione, tym łatwiej będzie organowi ocenić charakter zgłaszanych praktyk.

Jakich działań można spodziewać się po każdym dzierżawcy parkingu ?

Jeżeli Departament Zarządzania Parkingami zdecyduje się skierować sprawę do sądu, jedną z możliwych dróg dochodzenia roszczenia może być Elektroniczne Postępowanie Upominawcze (EPU), czyli tzw. e-sąd. Z punktu widzenia ekonomiki dochodzenia należności taka forma postępowania może być dla operatora wygodna, ponieważ na tym etapie nie przeprowadza się postępowania dowodowego.

W EPU powód nie musi dołączać dokumentów do pozwu. Ma jednak obowiązek wskazać dowody i opisać okoliczności uzasadniające żądanie. Sam e-sąd wyjaśnia, że dokumentów potwierdzających roszczenie nie załącza się do pozwu, lecz należy wskazać dowody i przedstawić podstawę dochodzonej należności.

W praktyce oznacza to, że na etapie EPU sąd nie będzie szczegółowo analizował takich kwestii jak przebieg linii parkingowych, dokładne oznakowanie, treść regulaminu obowiązującego w konkretnym dniu czy wygląd miejsca, w którym zaparkowano pojazd. Z tego względu uzyskanie nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu może być dla operatora korzystne, zwłaszcza jeżeli pozwany nie podejmie żadnych działań i nie wniesie sprzeciwu.

Jeżeli DZP wniesie pozew do EPU i zostanie wydany nakaz zapłaty, po jego prawidłowym doręczeniu należy pilnować terminu na wniesienie sprzeciwu. Co do zasady wynosi on 14 dni. Nie należy ignorować takiego nakazu. Skutecznie wniesiony sprzeciw powoduje utratę mocy nakazu zapłaty w zaskarżonej części i prowadzi do umorzenia postępowania w EPU. Sprzeciw jest bezpłatny i można go wnieść elektronicznie za pośrednictwem systemu e-sądu.

Co może wydarzyć się po wniesieniu sprzeciwu?

Dopiero wtedy może okazać się, czy DZP zdecyduje się dalej dochodzić roszczenia przed sądem właściwym do rozpoznania sprawy. W takim postępowaniu operator będzie musiał wykazać zasadność swojego żądania, a sprawa może wymagać przedstawienia dokumentów i przeprowadzenia postępowania dowodowego. Znaczenie mogą mieć między innymi okoliczności dotyczące oznakowania parkingu, treści regulaminu, podstawy naliczenia opłaty oraz tego, kto faktycznie kierował pojazdem. Samo ustalenie właściciela samochodu nie przesądza automatycznie, że to właśnie on był kierowcą w chwili zdarzenia.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Przewijanie do góry